ORGAN BAĞIŞI NEDİR?
Organ bağışı, bireyin hayatta iken kendi özgür iradesiyle, tıbben yaşamının sona ermesinin ardından doku ve organlarının başka hastaların tedavisinde kullanılmasına izin vermesidir. Yapılan bu bağış, birçok insan için yeniden yaşama tutunma umudu anlamına gelmektedir.
ORGAN NAKLİ NEDİR?
Organ nakli; görevini yerine getiremeyen bir organın, canlı bir donörden ya da kadavradan alınan sağlıklı bir organla cerrahi yöntemler kullanılarak değiştirilmesi işlemidir. Organ nakli, günümüzde birçok hastalık için hayati bir tedavi seçeneğidir.
BEYİN ÖLÜMÜ NEDİR?
Beyin ölümü; beynin tamamı, beyincik ve hayati fonksiyonları yöneten beyin sapının geri dönüşü olmayan şekilde işlevini kaybetmesi durumudur. Bu süreç mutlak ölümle sonuçlanır.
Beyin ölümü kavramı sıklıkla koma ve bitkisel hayat ile karıştırılmaktadır. Ancak koma ve bitkisel hayatta bazı beyin fonksiyonları devam eder ve hastalar tıbbi destekle uzun yıllar yaşayabilir. Beyin ölümünde ise, uygulanan tüm tıbbi desteklere rağmen hastanın yaşaması mümkün değildir ve ölüm kaçınılmazdır.
KİMLER ORGAN BAĞIŞINDA BULUNABİLİR?
2238 sayılı yasa kapsamında;
18 yaşını doldurmuş ve akli dengesi yerinde olan herkes, organlarının tamamını ya da bir kısmını bağışlayabilir.
YASAL DAYANAK
2238 Sayılı *“Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkındaki Kanun”*un 14. maddesine göre:
Bir kişi, hayattayken organlarını bağışladığını resmi veya yazılı bir vasiyetle belirtmemiş ya da bu isteğini iki tanık huzurunda açıklamamışsa; ölümünden sonra sırasıyla eşi, reşit çocukları, anne-babası veya kardeşlerinden birinin, bunlar yoksa yanında bulunan herhangi bir yakınının onayıyla organ ve doku alınabilir.
Aksi bir beyan olmadığı sürece, kornea gibi bedende kalıcı bir değişikliğe yol açmayan dokular alınabilir. Ancak kişi hayattayken organ bağışına karşı olduğunu açıkça belirtmişse, organ ve doku alınması mümkün değildir.
ORGAN BAĞIŞININ DİNİ AÇIDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
Organ bağışı, büyük dinlerin çoğu tarafından kabul edilmekte ve desteklenmektedir.
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, 06.03.1980 tarihli ve 396 sayılı kararı ile organ naklinin dinî açıdan caiz olduğunu açıklamıştır.
Bu karara göre organ bağışının uygun olabilmesi için;
Hayati bir zorunluluğun bulunması,
Başka bir tedavi seçeneğinin olmadığının uzman ve güvenilir bir hekim tarafından belirlenmesi,
Organ alınacak kişinin tıbben ölmüş olması,
Kişinin hayattayken izin vermiş olması veya aksi bir beyanının bulunmaması halinde yakınlarının rızasının alınması,
Organ veya doku karşılığında hiçbir şekilde ücret alınmaması,
Nakil yapılacak hastanın da bu tedaviye onay vermesi
gerekmektedir.
Kur’an-ı Kerim’de bu konuya şu şekilde dikkat çekilmektedir:
“Kim bir insana hayat verirse, bütün insanlara hayat vermiş gibi olur.”
(Maide Suresi, 32. Ayet)
ORGAN BAĞIŞI NERELERE YAPILABİLİR?
Organ bağışı işlemleri;
Organ nakli yapan merkezlerde,
Kamu ve özel hastanelerde,
Organ nakli alanında faaliyet gösteren vakıf ve derneklerde
gerçekleştirilebilmektedir.